اهم مطالب عنوان شده در همایش ملی نمک .17 و 18 مهر ماه 87 سمنان...


باسمه تعالی

گزارشی کوتاه از اولین همایش ملی نمک در استان سمنان درمهر ماه سال 1387

نمک آشناترین ماده معدنی و یکی از پنج عنصر مهم حیات بوده و به دلیل فیزیولوژیکی بسیار، قابل توجه در بدن بوده و از دیرباز به عنوان عامل حیاتی در رژیم غذایی گنجانده شده است .

در ایران تا چند سال گذشته نمک خوراکی عرضه شده به بازار سنگ نمک خرده شده ای بود که با اضافه شدن مقداری ید به ان می گفتند، نمک معمولی یددار،نمک یددار تصفیه شده جایگزین نمک های غیر بهداشتی موجود در بازار گردید ، نمک تصفیه نمکی است کاملاً بهداشتی که ناخالصی های ان طی مراحل فرآیند تصفیه حذف شده است ، دست اندرکاران سلامت جامعه علی الخصوص دفتر بهبود تغذیه ، معاونت سلامت وزارت بهداشت درمان و اموزش پزشکی برای اینکه با مشکل اختلالات ناشی از کمبود ید مواجه نشویم به مصرف نمک یددار تصفیه شده در برنامه غذایی روزانه افراد تاکید کردند . هرچند برای پیشگیری از بیماری های قلبی ، عروقی و افزایش فشار خون ، مصرف کم نمک توصیه شده اما همان مقدار کم باید حتما از نوع تصفیه شده انتخاب شود تا علاوه بر تامین ید مورد نیاز بدن عوارض احتمالی ناشی از وجود ناخالصی ها در نمک را از میان برداشت . تولید نمک تصفیه شده در کارخانه نیکی سبز دشت سمنان در سال 1383 بر اساس پیشرفته ترین تکنولوژی این صنعت در اروپا توسط یک شرک سوئیسی با ظرفیت 60 هزار تن در سال طراحی و ساخته شد.و در سال 1384 به بهره برداری رسید . با توجه به نیاز روزانه انسان به نمک ، این ماده حیاتی خوراکی بایستی حتماً تصفیه شود . بهترین نمک محصولی است که از انحلال  نمک معدنی در آب و جدا کردن ناخالصی ها و تبلور مجدد ان و سپس بسته بندی بهداشتی بدست می آید به این نوع نمک ، نمک تصفیه شده تبلور مجدد گفته می شود، که فاقد هر گونه ناخالصی می باشد ، ساده ترین روش برا ی اینکه متوجه شویم نمکی دارای ناخالصی می باشد یا نه ، حل کردن یک قاشق غذا خوری نمک در یک لیوان آب می باشد در صورتیکه در ته لیوان رسوبی تشکیل نشود می توان امیدوار بود که این نمک  فاقد ناخالصی و سالم می باشد . اما روش کاملتر ، آزمایش نمک در آزمایشگاههای مجهز می باشد که بتوان سایر ناخالصی ها را هم اندازه گرفت .

نمک سالم بهداشتی ید دار دارای مشخصات زیر است:

1- رنگ آن کاملاً سفید 2- دانه بندی آن کروی شکل 3- دارای مهر استاندارد 4- دارای مجوز از وزارت بهداشت ، درمان و اموزش پزشکی 5- دارای مشخصه تصفیه شده تبلور مجدد یا کریستاله باشد .

روش تولید :

نمک در تمام سلول های بدن انسان وجود دارد و در واقع بدون نمک ادامه ی حیات غیر ممکن است زیرا مهمترین عامل انتقال پیام های عصبی از مغز به اعضاء هم چنین انقباض قلب و دیگر ماهیچه های بدن چیزی نیست مگر وجود نمک در بدن .. اگر چه نمک به وفور در طبیعت به صورت جامد یا محلول وجود دارد ولی به ندرت به صورت کاملاً ناخالص یافت می شود و همواره ناخالصی هایی مانند مواد نامحلول ، گچ ، املاح منیزیم و فلزات سنگین مانند سرب و جیوه و ارسینک در آن یافت می شود . ناخالصی های گچ و منیزیم و مواد نامحلول در نمک اگر چه به تنهایی و یه میزان ناچیز مضر و سمی نیستند ولی اولاً مقدار انها در نمک معمولی زیاد است ثانیاً وجود این ناخالصی ها علاوه بر ایجاد ناراحتی های کلیوی و کبدی در نمک باعث می گردد که شوری نمک کمتر احساس شود و همین امر باعث مصرف بیشتر نمک می گردد، که از نظر بهداشتی مطلوب نمی باشد . ناخالصی های فلزات سنگین نظیر سرب و جیوه و آرسنیک اگرچه به میزان کم در نمک های معدنی وجود دارند ولی به علت خاصیت تجمع تدریجی آنها در بافتهای بدن در دراز مدت بسیار مخرب خواهد بود و مسمومیت مزمن و عوارض مختلفی برای بدن ایجاد می نماید . به همین علت توصیه می گردد که حتماً نمک تصفیه شده و عاری از هر نوع ناخالصی مصرف گردد .

روش کار در کارخانه تصفیه نمک شامل مراحل ذیل می باشد :

1- آسیاب کردن نمک و انحلال آن در آب و تهیه ی محلول اشباع نمک

2- اضافه کردن مواد شیمیایی برای راسب کردن کامل کلسیم و منیزیم و خارج نمودن کلیه ی مواد نامحلول

3- تغییر محلول اشباع نمک و تولید بلور (کریستال های ) خالص نمک و جدا سازی آنها توسط سانتریفوژ افقی دو مرحله ای

4- شستشوی نهایی کریستالها در سانتریفوژ و اضافه کردن مواد افزودنی و ید

5- خشک کردن کریستالهای نمک در خشک کن با استفاده از هوای گرم و انتقال نمک خشک در خشک کن با استفاده از هوای گرم و انتقال نمک خشک شده به سیلوهای ذخیره

6- بسته بندی نمک توسط ماشین های تمام اتوماتیک

دوازده نوع نمک خوراکی در دنیا

1- نمک سیاه 2- نمک سلتیک 3- نمک زبر 4- نمک ورقه ای 5- گل نمک 6- نمک  7- دریای فرانسه 8- نمک خاکستری  9- نمک ساییده   10- نمک دریای هاوایی  11- نمک طبیعی   12- نمک دریا 13- نمک سفره

در ایران بیش از شصت واحد نمک در داخل کشور و کشورهای آذربایجان ترکمنستان ، سوریه و افغانستان احداث گردیده که عبارتند از :

نمک تصفیه دوریس محصول شرکت صدف سپید نمک تصفیه ایران   - شرکت سپید دانه شیراز شرکت نمک آذر سپید بلور خوی و نمک تصفیه نمکال سبزوار فرایند تصفیه نمک ، خلوص محصول ، دانه بندی ، سیستم های کنترل و اتوماسیون ، نمک تصفیه شده تابان واقع در استان سمنان



همواره به یاد داشته باشیم که نباید بیشتر از 6 گرم در روز نمک مصرف کنید.